Düğün hazırlığındaki çiftlerin ve ailelerin en çok sorduğu sorulardan biri budur: 22 ayar bilezik almak mecbur mu, yoksa daha uygun fiyatlı bir bilezikle de olur mu? Bu sorunun cevabı, bileziğin hangi amaçla alındığına bağlıdır. Mehir olarak kesilen bilezik ile düğünde gelenek gereği takılan bilezik aynı şey değildir ve bu ikisini birbirine karıştırmak ailelerde ciddi sorunlara yol açabilmektedir. Bu yazı, Bilezikci.com'un kurucusu Gökhan Yılmaz'ın kuyumculuk tecrübesine dayanarak bu ayrımı netleştiriyor.
Mehir Nedir, Neden Belirlenir?
İslam'da evlilikte mehir şartı vardır; nikahlanmak için bir kıymet belirlenir. Mehrin temel amacı, yarın bir gün evlilik sonlandığında kadının belli bir süreci idare edebilmesi ve elinde bir birikmişinin olmasıdır.
İkinci işlevi ise evliliğin ciddiyetini korumaktır. Nikahın erkeğe bir maliyetinin olması, evliliğin gelişigüzel bir karar olmadığını hatırlatır. Bu gerekçelerle mehir yaygın bir uygulamadır ve İslam toplumlarında nikahta önemli bir gündem oluşturur.
Mehir olarak belirlenen bilezik farklıdır
İslam toplumlarında evlilik sürecinde mehir önemli bir yere sahiptir. Nikah sürecinde kadına ait olacak bir kıymetin belirlenmesi, evliliğin ciddiyetini gösteren unsurlardan biri olarak görülür. Aynı zamanda evliliğin ileride sona ermesi gibi bir durumda kadının elinde belli bir birikim bulunması düşüncesiyle de değerlendirilir.
Türkiye’de zaman içinde mehir kavramı bazen yanlış anlaşılmıştır. Kimi zaman başlık parasıyla karıştırılmış, kimi zaman da ölçüsüz altın talepleriyle gündeme gelmiştir. Oysa burada asıl mesele, taraflar arasında neyin konuşulduğunun ve neyin kabul edildiğinin açık olmasıdır.
Mehir olarak ziynet grubu ürünler sıkça tercih edilir. Beşi bir yerde, Cumhuriyet altını veya 22 ayar altın bilezik bu gruba örnek gösterilebilir. Eğer mehir olarak 22 ayar bilezik konuşulmuşsa, burada bileziğin ayarı, gramı ve adedi önemlidir. Çünkü konu yalnızca “bilezik takmak” değil, belirli bir değerin karşılanmasıdır.
Mehir Kavramı Türkiye'de Nasıl Değişti?
Ülkemizde mehir kavramı zaman içinde birtakım dezenformasyonlara uğramıştır. Kimi zaman başlık parasıyla karışmış, kimi zaman çok ölçüsüz, orantısız altın talepleri şeklinde kendini gösterir hale gelmiştir.
Normalde mehir olarak istenen kıymet daha çok ziynet grubundan belirlenir; beşi bir yerde veya 22 ayar altın bilezik ön plana çıkar.
Mehir Kesildiyse Bilezik 22 Ayardır
Kız istenirken mehir olarak bir bilezik adedi ve gramı kesilmişse, bu bilezik 22 ayar bileziktir. 8 ya da 14 ayar bilezik olmaz; tamamen 22 ayar bileziktir.
Çünkü mehir bir kesimdir: Adı konulmuş, adedi ve gramı belirlenmiş bir sözdür. Adı konulduktan sonra bununla değişiklik yapılabilme şansı, ihtimali yoktur. Hatta 22 ayar yerine düşük ayar bilezik alınması ciddi problemler, çatışmalar, nişanın atılması, hatta evliliğin iptal edilmesine kadar varan süreçler doğurabilmektedir.
Düğün Takısında Durum Farklı
Mehirden ayrı olarak, düğünlerde geline erkek tarafının veya kız tarafının bilezik takma adeti, takı olarak bilezik takılması geleneği vardır. Bu durumda da 22 ayar tabii ki öncelikli tercihtir; ancak mehirdeki gibi bir zorunluluk yoktur.
Altın fiyatlarının geldiği noktada, bugün 10 gramlık bir 22 ayar bilezik bile 60-70 bin lira civarındadır. Bu da ortalama insanların yaklaşık 2 aylık gelirine tekabül etmektedir. Bunu bir düğünde takabilmek çoğu insana zor gelebiliyor.
Alternatif Olarak 14 Ayar, 8 Ayar ve Kelepçe Bilezik
İşte bu noktada insanlar düğün takısında 14 ayar veya 8 ayar bilezik tercihinde bulunabiliyor. 14 ayarda yüzde 40'lara varan bir fiyat farkı vardır; 8 ayarda ise oran 1'e 3'tür, yani 22 ayarın üçte biri fiyatına bilezik alınabilmektedir.
Şöyle düşünün: 7-8 gramlık, 8 ayar bir bilezik hem gösterişli hem ekonomik hem de bütçeyi zorlamayan bir tercih olabiliyor. Kelepçe tarzı ürünler de bir diğer seçenektir; bugün 15 bin liraya, 20-25 bin liraya, 30 bin liraya çok güzel, kullanılabilecek bilezikler takılabilmektedir.
Ancak şunu unutmamak gerekir: Bu alternatifler mehrin değil, düğün takısının alternatifidir. Eğer adı konulmuşsa, mehirse, kesimse, 22 ayardan değişiklik yapma ihtimali yoktur.
Asıl Olan Maddiyat Değil
Mehir yüzünden yaşanan çatışmaların, bozulan nişanların aslında hiç olmaması lazımdır. Çünkü evlilikte asıl olan maddiyat değil, insanların birbirini anlaması ve bir hayatı beraber yaşayıp yaşayamayacaklarına karar vermeleridir.
Ama süreçler doğru okunamayınca, insanlar maddiyatı merkeze alınca bazen çok olumsuz süreçler yaşanabiliyor. Bileziğin mehir mi yoksa takı mı olduğunu baştan netleştirmek, bu olumsuz süreçlerin önüne geçmenin en sağlıklı yoludur: Mehirse söz aynen yerine getirilir; takıysa bütçeye uygun ayar gönül rahatlığıyla tercih edilebilir.
Sonuç olarak 22 ayar bilezik şart mı?
Düğün için 22 ayar bilezik almak her durumda mecbur değildir. Eğer konu düğünde takı olarak bilezik almaksa, 22 ayar değerli ve geleneksel bir tercih olmakla birlikte bütçeye göre 14 ayar veya 8 ayar bilezikler de değerlendirilebilir.
Ancak mehir olarak 22 ayar bilezik konuşulmuşsa, durum farklıdır. Bu durumda 22 ayar yerine düşük ayarlı bilezik almak aynı şey değildir. Çünkü mehirde belirlenen şey yalnızca bilezik görüntüsü değil, belli bir kıymettir. Ayar, gram ve adet burada doğrudan önem taşır.
Bu nedenle düğün alışverişinde önce şu ayrım yapılmalıdır: Alınacak bilezik mehir mi, yoksa düğün takısı mı? Bu ayrım doğru yapıldığında hem beklentiler daha sağlıklı yönetilir hem de aileler arasında gereksiz kırgınlıkların önüne geçilir.
Bu içeriklerimiz de ilginizi çekebilir
Trabzon Hasır Altın Set Nedir? Oku Tuğralı Altın Kolye Nedir? Oku Örgü Altın Set Nedir? Modelleri ve Seçim Kriterleri Oku
Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amacı taşır. Altın takı seçimi; ayar, gram, işçilik, model ve piyasa koşullarına göre değişiklik gösterebilir. Zerince.com, içerikte yer alan bilgilerin kullanımından doğabilecek sonuçlardan sorumlu değildir.
